Öğretmenlerin Mesleki Motivasyonları ve Etkileyen Faktörler Üzerine Öğretmen Görüşleri

Özet

Öğretmen motivasyonu, sınıfta olumlu bir öğrenme atmosferi oluşturmayı, iş süreçlerini verimli biçimde yürütmeyi ve öğrenme etkinliklerine katılımı desteklemeyi sağlar. İçsel ve dışsal faktörlerle güçlenen motivasyon, öğretmenlerin mesleki tatminini ve verimliliğini artırmada önemli bir rol oynar. Bu araştırmanın amacı, Rize’de görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki motivasyon düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemek ve motivasyonu etkileyen faktörleri derinlemesine analiz etmektir. Araştırma karma yöntemin ardışık açıklayıcı deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 82 öğretmenden; nitel verileri ise maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenen 10 öğretmenden elde edilmiştir. Öğretmen Mesleki Motivasyonu Ölçeği ve Görüşme Formu ile elde edilen veriler; ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde değerleriyle birlikte Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve Post Hoc (Tamhane) testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğretmenlerin genel olarak orta ile yüksek düzeyde mesleki motivasyona sahip olduklarını göstermektedir. Cinsiyet değişkenine göre kadın öğretmenlerin mesleki gelişim ve saygınlık boyutunda motivasyon düzeyleri anlamlı biçimde daha yüksektir. Yaş değişkenine göre 50 yaş ve üzeri öğretmenlerin okul içi faktörlerde, 41-50 yaş grubunun ise mesleki gelişim ve saygınlık boyutunda daha yüksek motivasyona sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, kıdemli öğretmenlerin okul içi faktörler ve mesleki gelişim boyutlarında daha yüksek motivasyon düzeyine sahip oldukları saptanmıştır.