Öğretmen Adaylarının "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" Kavramına Yükledikleri Metaforlar

Özet

Bu araştırmanın temel amacı, öğretmen adaylarının "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" (TYMM) kavramına ilişkin geliştirdikleri metaforları ortaya koymak ve bu metaforları kavramsal kategoriler altında incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim (fenomenoloji) deseni benimsenmiştir. Çalışma grubu; 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi ile çevre üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim görmekte olan 54 öğretmen adayından oluşmaktadır. Veriler, "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ... gibidir; çünkü ..." kalıbını içeren yarı yapılandırılmış metafor formları aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiş; metaforlar gerekçelerine dayalı olarak kavramsal kategorilere ayrılmıştır. Analiz sonucunda 54 katılımcıdan 51 geçerli metafor elde edilmiş; bu metaforlar 28 farklı imgeden oluşmaktadır. Metaforlar beş temel kavramsal kategori altında toplanmıştır: (1) Yol Göstericilik ve Rehberlik (f=19, %37,3), (2) Büyüme ve Gelişim (f=12, %23,5), (3) Bütüncüllük ve Çok Boyutluluk (f=9, %17,6), (4) Aydınlanma ve Yenilik (f=7, %13,7) ve (5) Belirsizlik ve Eleştiri (f=4, %7,8). Bulgular, öğretmen adaylarının büyük çoğunluğunun TYMM'yi olumlu imgelerle değerlendirdiğini, modelin rehberlik işlevi ve bütüncül yaklaşımının ön plana çıktığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte küçük bir grubun eleştirel bir tutum sergilediği de dikkat çekmektedir. Sonuçlar, modelin felsefesinin öğretmen adaylarının zihinsel dünyasındaki karşılıkları bakımından tartışılmış ve eğitim politikalarına yönelik öneriler sunulmuştur.