İstanbul’da öğretmenlerin ekonomik baskı deneyimi, psikolojik etkiler ve mesleki sürdürülebilirlik: Fenomenolojik bir tematik analiz

Özet

Çalışmamız, İstanbul’da görev yapan öğretmenlerin yaşam koşullarını ekonomik ve psikolojik boyutlarıyla betimleyerek bu deneyimlerin mesleki sürdürülebilirlik algısına nasıl yansıdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Fenomenolojik yaklaşımın benimsendiği araştırmada, İstanbul’un farklı ilçelerinde devlet ve özel okullarda çalışan 25 öğretmenden (N=25) yazılı yarı yapılandırılmış görüşme yanıtları toplanmış ve veriler tematik analizle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda beş ana tema belirlenmiştir: (1) ekonomik baskı ve geçim deneyimi (gelir yetersizliği, barınma/kira, ulaşım maliyeti, ek iş, borçlanma ve gelecek kaygısı), (2) psikolojik etkiler (sürekli kaygı, duygusal tükenme, motivasyon kaybı ve psikosomatik yansımalar), (3) İstanbul’un zaman-mekan yükü (uzun ulaşım ve zaman kıtlığı), (4) kurumsal destek ve başa çıkma (yönetim desteği/adalet, meslektaş dayanışması, psikolojik destek ihtiyacı ve bireysel yenilenme stratejileri) ve (5) mesleki sürdürülebilirlik (meslekte kalma/ayrılma düşüncesi, mesleki anlam ve planların ertelenmesi). Bulgular, ekonomik baskının psikolojik yük üreterek öğretmenlerin meslekte kalma isteğini zayıflatabildiğini; kurumsal desteğin ise bu süreci tamponlayabilecek önemli bir kaynak alanı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen iyi oluşu, ekonomik baskı, tükenmişlik, meslekte kalma niyeti, kurumsal destek, istanbul, tematik analiz.