Üretken yapay zekâ teknolojilerinin çevre eğitiminde 5S modeli ile pedagojik yapılandırılması: Zaman yolcusu 2050 öğretim tasarımı

Özet

Bu çalışmanın amacı, üretken yapay zekâ teknolojilerinin çevre eğitiminde pedagojik olarak nasıl yapılandırılabileceğini Millî Eğitim Bakanlığı tarafından önerilen 5S istem modeli çerçevesinde incelemektir. Dijital teknolojilerin hızla gelişmesi eğitim süreçlerinin yeniden yapılandırılmasını gerektirirken, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğrencilerin bilişsel becerilerinin yanı sıra duyuşsal ve değer temelli yeterliklerini de geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda, sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda çevre bilinci yüksek bireyler yetiştirme gerekliliği, öğretim süreçlerinde yenilikçi ve etkileşimli yaklaşımların kullanımını önemli hâle getirmektedir. Yapay zekâ tabanlı dil modellerinden etkili ve bağlama uygun çıktılar elde edebilmek, istemlerin doğru yapılandırılmasına bağlıdır. Bu nedenle istem mühendisliği, öğrenme süreçlerinin tasarımında önemli bir araç olarak öne çıkmakta; 5S modeli ise bu süreci pedagojik açıdan sistematik bir yapıya kavuşturmaktadır. Bu çalışmada 5S modeli, yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı ile ilişkilendirilerek yapay zekâ destekli bir öğretim tasarımı geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında geliştirilen “Zaman Yolcusu: 2050” senaryosu, çevre eğitiminde yapay zekâ destekli öğrenme ortamlarının nasıl kurgulanabileceğine yönelik örnek bir uygulama olarak sunulmuştur. Sonuç olarak çalışma, üretken yapay zekânın pedagojik bir çerçevede yapılandırıldığında çevre eğitiminde etkileşimli, öğrenci merkezli ve değer temelli öğrenme ortamları oluşturma potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymakta; eğitimcilere uygulanabilir bir öğretim tasarımı örneği sunarak alan yazına kuramsal katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Üretken yapay zekâ, 5S istem modeli, çevre eğitimi, istem mühendisliği, öğretim tasarımı