Siber zorbalık davranışlarının lise öğrencilerinin demografik faktörlerine göre incelenmesi

Özet

Bu araştırma lise öğrencilerinin siber zorba davranışlarını araştırmak üzere gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin siber zorbalığa varan davranışlarını değerlendirmek amacıyla, “Sanal Zorba Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek 19 madde ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler, “sanal ortamda engelleme ve zarar verme”, “sanal ortamda söylenti çıkarma” ve “sanal ortamda cinsel zorbalık” boyutları ile incelenmiştir. Bu amaçla 2023-2024 eğitim-öğretim yılı, İzmir ili Bornova ilçesindeki liselerde 9. sınıftan 12. sınıfa kadar öğrenim görmekte olan öğrenciler seçilmiştir. Araştırmaya 421 öğrenci katılım sağlamıştır. Katılım sağlayan öğrencilerin 230’u kız, 191’i erkektir. Çalışmada, özellikle günde 4-6 saat çevrimiçi vakit geçiren öğrenciler arasında artan internet kullanımı ile artan siber zorbalık davranışları arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca, ortaokul mezunu ebeveynlerin çocuklarının daha yüksek oranda siber zorbalık davranışı sergilemesi nedeniyle, ebeveynlerin eğitim düzeyi önemli bir rol oynamaktadır. Analiz ayrıca kardeş sayısının siber zorbalık eğilimlerini etkilediğini, daha geniş ailelerden gelen öğrencilerin belirli siber zorbalık davranışlarında farklı modeller sergilediğini ortaya koymaktadır. Ek olarak, aile gelir düzeyinin siber zorbalığın yaygınlığı ile ilişkili olması, sosyo-ekonomik faktörlerin çevrimiçi davranışın önemli belirleyicileri olduğunu vurgulamaktadır. Bulgular, öğrenciler için daha güvenli bir çevrimiçi ortam geliştirmek amacıyla okulları, aileleri ve politika yapıcıları içeren işbirlikçi bir yaklaşıma duyulan ihtiyacı vurgulayarak siber güvenlik ve zorbalığın önlenmesi konusunda devam eden diyaloğa katkıda bulunmaktadır.